جليل عرفان منش
87
جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي )
( جرجان ) « 78 » ، خراره ، « 79 » ، خلان ، « 80 » خلار « 81 » و جويم « 82 » ( گويم ) . « 83 » ابن بلخى ، مسير راه را از دوراهيى كه ارجان را به شيراز متّصل مىكند توأما نام برده ، اين دو راه كه از ارجان ( بهبهان ) به موازات هم تا حوالى شيراز امتداد دارد ، دو جادهء قديمى است كه در منابع اوليه به طور جداگانه ذكر آنها آمده است ، اين دو راه امروزه به راه شيراز ، اردكان ( ياسوج ) و شيراز ، بهبهان معروفند « فرزك » ، « حبس » ، « صاهه » ، « كشن » در مسير راه اخير و « خلار » ، « جويم » و . . . در مسير راه دوم قرار دارند . همچنان كه گفته شد در ميانهء اين راه ، راهى قديمى معروف به جادهء شاهى وجود داشته كه بدون رفتن به شيراز مستقيما به سمت اصطخر منتهى مىشده است . بايد در نظر داشت كه اين راه در زمان ايران باستان و قبل از پيدايش شهر شيراز مورد استفاده بوده است ، « 84 » بنابراين با توجه به احداث اين شهر در سنهء 74 ه . ق و از رونق افتادن شهر اصطخر احتمالا اين راه در سال 200 هجرى چندان رونق سابق خود را نداشته ، با اين همه در منابع و تواريخ محلى شيراز و همچنين ساير منابع هيچ گونه گزارشى از ورود و يا توقف حضرت رضا عليه السّلام ثبت نشده است . منابع تاريخى تنها اطلاع مىدهند كه حضرت رضا عليه السّلام از اهواز و از طريق فارس ( نه شيراز ) به سمت خراسان رفتند و در اين باره به طور مفصّل در جاى خود سخن
--> ( 78 ) - همان . ( 79 ) - همان ، ص 28 . ( 80 ) - همان . ( 81 ) - همان . ( 82 ) - همان ، ابن بلخى ، فارسنامه ، ص 132 . ( 83 ) - ايرانشهر ، 2 / 456 . ( 84 ) - شيراز در سال 74 هجرى توسط محمّد بن يوسف برادر حجّاج بن يوسف ثقفى در نه فرسخى جنوب شهر باستانى اصطخر بنا شد . ابن بلخى ، فارسنامه ، ص 132 .